STEP – Obronność: dwie ścieżki dofinansowania dla firm z sektora obronnego. Nawet 140 mln zł na projekt

Europa zwiększa nakłady na własne zdolności obronne — i przekłada to na konkretne pieniądze dla przedsiębiorstw. W 2026 roku polskie firmy związane z sektorem obronnym będą mogły ubiegać się o dofinansowanie w ramach STEP – Obronność, z maksymalną kwotą wsparcia sięgającą 140 mln zł na projekt.

Poniżej wyjaśniamy, czym jest STEP, jak działają dwie równoległe ścieżki finansowania i — co najważniejsze — jak sprawdzić, czy Twoja firma się kwalifikuje.

STEP (Platforma na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy) to inicjatywa Komisji Europejskiej, której celem jest wzmocnienie europejskiej niezależności technologicznej i przemysłowej w obszarach uznanych za strategiczne.

W Polsce STEP realizowany jest w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). Sektor, o którym mówimy w tym artykule, to technologie obronne.

To najważniejsza rzecz do zrozumienia na starcie. W ramach STEP – Obronność finansowane są dwa zasadniczo różne rodzaje projektów, a decyduje o tym etap rozwoju Twojej technologii.

Ścieżka badawczo-rozwojowa (NCBR) odpowiada na pytanie: jak opracować rozwiązanie? To wsparcie dla firm, które mają pomysł, koncepcję albo wstępne wyniki prac, ale technologia nie jest jeszcze gotowa do wdrożenia na skalę przemysłową. Finansowane są badania przemysłowe i prace rozwojowe prowadzące do nowego lub istotnie ulepszonego produktu, procesu albo usługi.

Ścieżka inwestycyjna (PARP) odpowiada na pytanie: jak wyprodukować to na dużą skalę? To wsparcie na wytwarzanie technologii krytycznych, gdy technologia jest już opracowana: zakup maszyn, budowa linii produkcyjnych, rozbudowa zakładów.

Co istotne: NCBR finansuje wyłącznie prace badawczo-rozwojowe. Samo wdrożenie wyników do produkcji odbywa się już poza tym projektem — ze środków własnych firmy albo właśnie z dotacji inwestycyjnej PARP. To naturalna sekwencja: najpierw B+R, potem inwestycja produkcyjna.

Obie instytucje przewidziały odrębne nabory w sektorze technologii obronnych.

Zgodnie z kryteriami obu konkursów, technologie obronne to technologie zawarte w produktach związanych z obronnością — wymienionych we wspólnym wykazie uzbrojenia Unii Europejskiej — albo technologie niezbędne do ich opracowania i wytwarzania. Uwzględnia się też technologie wpisujące się w priorytetowe obszary zdolności wskazane przez Radę Europejską (marzec 2025) oraz w unijnym Planie działania na rzecz gotowości obronnej do 2030 roku.

Rozwińmy oba źródła, bo to na ich podstawie ocenisz wstępnie swoją działalność.

Źródło 1: wspólny wykaz uzbrojenia UE

Katalog jest znacznie szerszy, niż większość firm przypuszcza. Obejmuje m.in.:

• broń strzelecką i automatyczną wraz z amunicją
• systemy artyleryjskie większego kalibru
• bomby, torpedy, rakiety i pociski kierowane wraz z napędami i głowicami
• systemy kierowania ogniem oraz wykrywania i ostrzegania
• wojskowe pojazdy lądowe (czołgi, transportery opancerzone) i ich komponenty
• okręty wojenne i specjalistyczne wyposażenie morskie
• statki powietrzne i bezzałogowe statki powietrzne (drony) wraz z silnikami i wyposażeniem
• sprzęt elektroniczny na potrzeby obronności: radary, systemy łączności i walki radioelektronicznej
• materiały wybuchowe i inne materiały energetyczne
• wyposażenie ochronne: kamizelki kuloodporne, pancerze pojazdów
• sprzęt do szkolenia i symulacji wojskowej
• systemy obrazowania, noktowizji i celowania
• broń wykorzystującą energię skierowaną (np. lasery)

Do katalogu zalicza się również oprogramowanie oraz technologie niezbędne do projektowania, produkcji i użytkowania wszystkich wymienionych produktów.

Źródło 2: priorytetowe obszary zdolności UE

• obrona powietrzna i przeciwrakietowa
• systemy artyleryjskie
• amunicja i pociski
• drony i systemy antydronowe
• mobilność wojskowa (zdolność szybkiego przemieszczania sprzętu i wojsk)
• sztuczna inteligencja i inne innowacyjne technologie wykorzystywane w obronności
• strategiczne czynniki wspomagające — m.in. cyberbezpieczeństwo, technologie kosmiczne, ochrona infrastruktury krytycznej

Projekt kwalifikuje się do wsparcia, jeśli wpisuje się w którekolwiek z tych dwóch źródeł. Uwaga: każdy konkretny nabór dodatkowo precyzuje w regulaminie, które obszary i technologie krytyczne są nim faktycznie objęte — obszary poza tą listą wsparcia nie uzyskają.

To jedno z najczęstszych nieporozumień — i warunek, który otwiera nabór dla znacznie większej grupy firm.

Wsparciem objęty jest nie tylko finalny produkt związany z obronnością. Kwalifikują się również projekty dotyczące elementów łańcucha wartości danej technologii krytycznej, czyli:

• komponentów wykorzystywanych głównie do produkcji tego produktu końcowego,
• maszyn wykorzystywanych do jego wytwarzania,
• surowców krytycznych,
• usług kluczowych i specyficznych dla rozwoju lub wytwarzania tego produktu.

Innymi słowy: wystarczy, że Twój projekt dotyczy istotnego ogniwa w łańcuchu dostaw takiej technologii. Producent kompozytów, podzespołów elektronicznych, baterii, czujników czy specjalistycznego oprogramowania również może być w grze.

Nabór prowadzi Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, w ramach dwóch podścieżek:

• Ścieżka A — dla projektów wnoszących na rynek wewnętrzny UE element innowacyjny, najnowocześniejszy lub przełomowy o znaczącym potencjale gospodarczym.
• Ścieżka B — dla projektów, które przyczyniają się do ograniczenia strategicznej zależności i podatności UE na zagrożenia.

Kto może aplikować

Przedsiębiorcy mikro, mali, średni i duzi, prowadzący działalność gospodarczą w Polsce. Projekt można realizować samodzielnie albo w konsorcjum liczącym maksymalnie 3 partnerów. W konsorcjum, obok przedsiębiorstw, mogą uczestniczyć organizacje badawcze lub organizacje pozarządowe — ale liderem zawsze musi być przedsiębiorstwo.

Wymagany staż: minimum 24 miesiące działalności i 2 zamknięte lata obrotowe.

Co obejmuje wsparcie

Badania przemysłowe i eksperymentalne prace rozwojowe (albo tylko prace rozwojowe, jeśli technologia jest już na bardziej zaawansowanym etapie): zdobywanie nowej wiedzy i umiejętności, budowa prototypów, linii pilotażowych, testowanie i walidacja rozwiązań.

Projekt nie może obejmować prac rutynowych, prac przedwdrożeniowych ani działań wdrożeniowo-inwestycyjnych — na to jest ścieżka PARP.

Do kosztów kwalifikowalnych (czyli takich, od których liczy się dofinansowanie) należą m.in.:

• wynagrodzenia zespołu badawczego (umowa o pracę, umowa zlecenie)
• podwykonawstwo prac B+R
• amortyzacja aparatury naukowo-badawczej i sprzętu
• materiały i surowce niezbędne do prac B+R
• wartości niematerialne i prawne: patenty, licencje, know-how
• sprzęt laboratoryjny niebędący środkiem trwałym
• wynajem lub leasing aparatury naukowo-badawczej oraz wynajem powierzchni laboratoryjnej
• pomocnicze usługi obce i usługi transportowe niezbędne do badań
• opłaty związane z dopuszczeniem do badań i testów
• budowa prototypów i linii pilotażowych

Zasada, o której warto pamiętać: z projektu B+R wychodzisz z wiedzą i know-how, a nie ze środkami trwałymi.

Kwoty i poziom dofinansowania

Minimalna wartość kosztów kwalifikowalnych zależy od wielkości firmy i formy realizacji:

• 7 mln zł — dla mikro, małego lub średniego przedsiębiorstwa realizującego projekt samodzielnie albo w konsorcjum bez udziału dużego przedsiębiorstwa
• 10 mln zł — dla dużego przedsiębiorstwa albo konsorcjum z jego udziałem

Maksymalna kwota dofinansowania: 140 mln zł na projekt.

Intensywność wsparcia (procent kosztów, który może pokryć dotacja) zależy od statusu firmy i rodzaju prac:

Wniosek praktyczny: im wcześniejszy etap prac, tym wyższe dofinansowanie. Struktura budżetu między badaniami przemysłowymi a pracami rozwojowymi realnie wpływa na to, ile pieniędzy otrzymasz.

Co oceni NCBR

1. Zgodność z zakresem tematycznym STEP – Obronność — projekt musi dotyczyć wskazanego obszaru technologii obronnych albo elementu jej łańcucha wartości.
2. Zamknięte co najmniej 2 lata obrotowe.
3. Zapewniony wkład własny — poziom zależy od wielkości firmy i rodzaju prac.
4. Rzeczywisty charakter badawczo-rozwojowy prac — to warunek, na którym najczęściej wykłada się dobre projekty. Prace nie mogą być rutynowe; muszą służyć pokonaniu konkretnego wyzwania lub problemu technologicznego wymagającego zdobycia nowej wiedzy. To trzeba we wniosku jasno udowodnić i uzasadnić.
5. Jasny plan prac B+R z mierzalnymi kamieniami milowymi.
6. Doświadczenie i skład zespołu projektowego, w tym kierownika B+R.

Różnica między podścieżkami: w Ścieżce A oceniana jest przede wszystkim innowacyjność rozwiązania, w Ścieżce B — wpływ na ograniczenie strategicznej zależności UE. To właśnie ten aspekt decyduje, którą podścieżkę wybrać.

Przykłady projektów B+R

Poniżej przykłady kierunkowe — każdy projekt wymaga indywidualnej weryfikacji względem regulaminu konkretnego naboru.

• Systemy bezzałogowe i antydronowe: prace nad nowym systemem detekcji i neutralizacji dronów
• Cyberbezpieczeństwo: oprogramowanie do ochrony infrastruktury krytycznej przed atakami
• Walka radioelektroniczna: opracowanie nowego systemu zakłócania sygnałów
• Łańcuch wartości: nowy materiał kompozytowy do pancerzy pojazdów wojskowych, specjalistyczne baterie do dronów, czujniki do systemów obrony powietrznej

Nabór prowadzi Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w ramach Funduszu Wsparcia Technologii Krytycznych.

Kto może aplikować

Przedsiębiorcy mikro, mali, średni i duzi, prowadzący działalność w Polsce. Projekt realizuje samodzielnie jeden przedsiębiorca — w tej ścieżce nie ma formuły konsorcjum. Lokalizacja inwestycji musi znajdować się na terytorium Polski.

Wymagany staż: minimum 36 miesięcy działalności i 3 zamknięte lata obrotowe — wyżej niż w NCBR.

Co obejmuje wsparcie

Wytwarzanie technologii krytycznych, czyli inwestycje produkcyjne:

• budowa nowych linii produkcyjnych
• tworzenie zakładów typu „pierwszy w swoim rodzaju”
• rozbudowa lub zmiana przeznaczenia istniejących zakładów
• zwiększanie skali produkcji w odpowiedzi na rosnący popyt
• wdrażanie systemów kontroli jakości

Koszty kwalifikowalne obejmują m.in.:

• środki trwałe: infrastrukturę produkcyjną, maszyny i urządzenia, koszty uruchomienia i instalacji
• roboty budowlane: budowę lub rozbudowę hal i linii produkcyjnych
• nabycie gruntów i nieruchomości zabudowanych (do 10% kosztów kwalifikowalnych)
• wartości niematerialne i prawne: patenty, licencje, know-how niezbędne do uruchomienia produkcji
• koszt zabezpieczenia umowy o dofinansowanie w formie gwarancji bankowej

Ważne zastrzeżenie: dotacja nie obejmuje instalacji ani wdrażania gotowych produktów końcowych u odbiorcy. Finansowana jest zdolność do produkcji, a nie wdrożenie pojedynczego wyrobu.

Kwoty i poziom dofinansowania

• 10 mln zł — minimalna wartość kosztów kwalifikowalnych
• 140 mln zł — maksymalna kwota dofinansowania
• 25% — minimalny wkład własny, w formie środków wolnych od jakiegokolwiek publicznego wsparcia
• dodatkowo przewidziana jest „Premia STEP” (+5% / +10%) [do potwierdzenia w regulaminie naboru]

Co oceni PARP

1. Zgodność z zakresem tematycznym STEP – Obronność — projekt musi dotyczyć wytwarzania technologii krytycznej albo elementu jej łańcucha wartości.
2. Zamknięte co najmniej 3 lata obrotowe.
3. Wkład własny min. 25% ze środków wolnych od publicznego wsparcia.
4. Wpływ na ograniczenie strategicznej zależności UE — to kluczowe kryterium tej ścieżki. We wniosku trzeba pokazać, że zwiększenie zdolności produkcyjnych realnie wzmacnia bezpieczeństwo dostaw i niezależność technologiczną Unii, a nie tylko rozwija samą firmę.
5. Opłacalność projektu — wskaźniki NPV i IRR.
6. Wniesienie na rynek rozwiązania innowacyjnego, najnowocześniejszego lub przełomowego.

Punkty dodatkowe można zdobyć za doświadczenie w dostawach na rzecz Sił Zbrojnych oraz za automatyzację lub robotyzację produkcji.

Przykłady projektów inwestycyjnych

• uruchomienie linii produkcyjnej do seryjnej produkcji systemów bezzałogowych
• rozbudowa zakładu produkującego komponenty do systemów obrony powietrznej
• budowa nowej hali produkcyjnej do wytwarzania sprzętu łączności wojskowej
• zakup zaawansowanych maszyn do produkcji elementów pancernych z materiałów kompozytowych
• zwiększenie mocy produkcyjnych zakładu wytwarzającego podzespoły elektroniczne do systemów walki radioelektronicznej

Według dostępnych zapowiedzi:

• PARP (projekty inwestycyjne): ogłoszenie naboru — jesień 2026; składanie wniosków — od października 2026 do lutego 2027
• NCBR (projekty B+R, Ścieżka A i B): ogłoszenie naboru — październik 2026; składanie wniosków — od listopada 2026 do stycznia 2027

To zapowiedzi, a nie ostateczne, potwierdzone daty. Zanim zaczniesz przygotowywać dokumentację, sprawdź aktualne harmonogramy naborów na stronach PARP i NCBR — daty i regulaminy mogą się zmienić.

Progi wejścia w STEP – Obronność (7 lub 10 mln zł kosztów kwalifikowalnych) oznaczają jedno: to nie są projekty, które przygotowuje się w dwa tygodnie. Przy tej skali dokumentacja, plan prac B+R z kamieniami milowymi, analiza opłacalności i uzasadnienie wpływu na strategiczną niezależność UE wymagają miesięcy przygotowań.

Dobra wiadomość: do ogłoszenia naborów zostało jeszcze kilkanaście miesięcy. To wystarczająco dużo czasu, żeby zrobić to porządnie.

Trzy rzeczy, od których warto zacząć:

1. Zweryfikuj, czy Twoja technologia mieści się w zakresie — pamiętając, że łańcuch wartości też się kwalifikuje.
2. Ustal, na jakim etapie jest Twoja technologia — to determinuje wybór ścieżki (NCBR czy PARP), a czasem sensowne jest zaplanowanie obu po kolei.
3. Sprawdź warunki formalne — staż firmy, zdolność do zapewnienia wkładu własnego, dostępność zespołu B+R.
4. Szukasz innej drogi? — jeśli Twoja firma nie osiąga progów wejścia instrumentów krajowych, poznaj programy regionalne, które oferują elastyczniejsze ścieżki finansowania.