Kredyt z premią na produkcję wyrobów podwójnego zastosowania: kto ma realną szansę, od czego zacząć i co sprawdza ocena

Od 29 października 2026 do 28 stycznia 2027 (ostatniego dnia do godziny 16:00) trwa ogólnopolski nabór wniosków o dofinansowanie inwestycji w zdolności produkcyjne firm wytwarzających produkty podwójnego zastosowania — czyli takie, które mają zarówno zastosowanie cywilne, jak i wojskowe. Pula wynosi 400 mln zł. Instrument jest przeznaczony wyłącznie dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw i różni się od typowej dotacji tym, że punktem wyjścia jest kredyt bankowy, a dofinansowanie przyjmuje formę premii spłacającej część jego kapitału.

O regionalnych instrumentach dla sektora obronnego pisaliśmy w artykule o niższej konkurencji w programach regionalnych, a o dofinansowaniu produktów podwójnego zastosowania w województwie podkarpackim — w osobnym tekście. Ten artykuł opisuje instrument krajowy: warunki dostępu, kolejność kroków, katalog kosztów i logikę oceny. Wszystkie liczby pochodzą z regulaminu, kryteriów wyboru i przewodnika kwalifikowalności wydatków.

W tym naborze występują dwa podmioty po stronie finansującej: bank kredytujący z listy banków współpracujących oraz instytucja prowadząca nabór, która przyznaje dofinansowanie. Firma najpierw uzyskuje w banku ocenę zdolności kredytowej i promesę kredytu (albo zawiera warunkową umowę kredytu), a dopiero potem składa wniosek o dofinansowanie. Dofinansowanie, zgodnie z opisem w kryteriach wyboru, stanowi częściową refundację części kapitałowej kredytu przeznaczonego na pokrycie kosztów kwalifikowalnych inwestycji.

Dokumentacja naboru rozstrzyga, jaki procent kosztów kwalifikowalnych może pokryć dofinansowanie (o tym niżej), nie zawiera natomiast jeszcze wzoru umowy o dofinansowanie. Z tego powodu nie podajemy maksymalnej kwoty premii ani mechanizmu jej wypłaty — te elementy znajdą się w załączniku, który na dzień publikacji nie został udostępniony.

Wnioskodawcą może być wyłącznie mikro, małe albo średnie przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów unijnych o pomocy publicznej. Status jest weryfikowany ponownie przed podpisaniem umowy, z uwzględnieniem powiązań kapitałowych — firma, która w międzyczasie przestała spełniać definicję, nie podpisze umowy.

Warunki dodatkowe, sprawdzane na pierwszym etapie oceny:

• firma jest zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców albo w ewidencji działalności gospodarczej od co najmniej 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku (w przypadku spółki celowej warunek dotyczy spółki dominującej);
• siedziba albo co najmniej jeden oddział znajduje się w Polsce, a projekt jest realizowany na terytorium kraju;
• co najmniej 25 procent kapitału lub praw głosu nie jest kontrolowane przez organ publiczny;
• do wniosku dołączona jest promesa kredytu wystawiona na wzorze z dokumentacji albo warunkowa umowa kredytu, wystawiona lub zawarta przez bank z listy najpóźniej w dniu złożenia wniosku, z potwierdzeniem pozytywnej oceny zdolności kredytowej dla tej konkretnej inwestycji.

Istotne ograniczenie geograficzne wynika z mapy pomocy regionalnej: dla inwestycji zlokalizowanych w Warszawie i w wymienionych w przewodniku gminach podwarszawskich intensywność wsparcia wynosi 0 procent, co oznacza, że takie projekty nie uzyskają dofinansowania.

Pierwszy etap oceny sprawdza, czy produkty opisane we wniosku mieszczą się na liście rodzajów produktów stanowiącej załącznik do regulaminu. Lista opiera się na unijnej klasyfikacji produktów podwójnego zastosowania i obejmuje dziewięć kategorii: materiały specjalne i związane z nimi urządzenia; przetwarzanie materiałów (w tym obrabiarki sterowane numerycznie, roboty przemysłowe, prasy izostatyczne, urządzenia do obróbki przyrostowej z metali); elektronika; komputery; telekomunikacja i ochrona informacji; czujniki i lasery; nawigacja i awionika; urządzenia okrętowe; kosmonautyka, aeronautyka i napędy (w tym bezzałogowe statki powietrzne i ich komponenty).

Do przejścia pierwszego etapu wystarczy, że choć jeden produkt z wniosku jest zgodny z listą. Produkty spoza listy zostaną usunięte z projektu na drugim etapie — razem z wydatkami, które ich dotyczą. To kryterium jako jedyne na pierwszym etapie nie podlega uzupełnieniu ani poprawie.

Na drugim etapie każdy produkt musi spełnić cztery warunki wykonalności, wszystkie ocenione pozytywnie:

• gotowość do wytwarzania — rozpoczęcie produkcji zależy wyłącznie od zrealizowania zakresu inwestycyjnego projektu i nie wymaga dalszych prac badawczo-rozwojowych;
• prawa do produktu — firma dysponuje wynikami prac badawczo-rozwojowych do celów komercyjnych (własnymi, nabytymi, licencjonowanymi) i przedstawia dokumenty, które to potwierdzają;
• zastosowanie cywilne — wniosek identyfikuje i uzasadnia zapotrzebowanie rynkowe w celach cywilnych;
• zastosowanie wojskowe — wniosek identyfikuje i uzasadnia zastosowanie do celów wojskowych.

Jeżeli którykolwiek produkt nie spełni któregokolwiek z czterech warunków, kryterium wykonalności jest oceniane negatywnie dla całego projektu. Wniosek, w którym obok produktu gotowego do wdrożenia znajdzie się produkt wymagający jeszcze prac rozwojowych, przegrywa na tym etapie — dlatego dobór produktów do wniosku jest decyzją strategiczną, nie formalnością.

Z możliwości wsparcia wykluczone są między innymi produkty, które mogą służyć do projektowania, produkcji lub stosowania broni jądrowej, chemicznej lub biologicznej albo środków jej przenoszenia, a także inwestycje w zakresie produkcji, przetwarzania, transportu, dystrybucji, magazynowania lub spalania paliw kopalnych.

Ścieżka w tym naborze jest dłuższa niż w typowym konkursie dotacyjnym i ma sztywną kolejność.

• Krok 1. Bank. Firma składa w banku z listy wniosek o kredyt na inwestycję. Bank ocenia zdolność kredytową i — jeżeli ocena jest pozytywna — wystawia promesę kredytu albo zawiera warunkową umowę kredytu. Regulamin zastrzega, że nierozpatrzenie wniosku kredytowego przez bank w terminie umożliwiającym złożenie wniosku o dofinansowanie nie daje podstaw do roszczeń wobec instytucji. Innymi słowy: czas pracy banku jest ryzykiem firmy.
• Krok 2. Wniosek o dofinansowanie. Składany wyłącznie w generatorze instytucji, w języku polskim, z załącznikami w formacie PDF, podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym (podpis zaufany i pieczęć kwalifikowana nie są uznawane). Konto w generatorze można założyć dopiero po rozpoczęciu naboru. Po złożeniu wniosku nie można wprowadzać zmian — poza sytuacjami przewidzianymi w procedurze oceny.
• Krok 3. Ocena, etap I — kwalifikowalność wnioskodawcy, zdolność kredytowa, kwalifikowalność produktów. Przewidywany czas: 75 dni. Uzupełnienie możliwe jednokrotnie, w terminie 5 dni roboczych od wezwania (nie dotyczy kwalifikowalności produktów).
• Krok 4. Ocena, etap II — wykonalność produktów, budżet, przygotowanie do realizacji, wskaźniki, zasady horyzontalne oraz kryteria punktowane. Uzupełnienie jednokrotne, 7 dni roboczych; dodatkowo do dwóch wezwań o zmiany porządkowe (3 dni robocze każde). Łączny czas oceny przy maksymalnie 400 wnioskach: do 183 dni od zakończenia naboru; każde kolejne rozpoczęte 100 wniosków wydłuża ocenę o 30 dni.
• Krok 5. Promesa premii. Pozytywny wynik oceny oznacza promesę premii. Od jej otrzymania bank ma 60 dni na zawarcie umowy kredytu — po tym terminie promesa premii wygasa. Firma dostarcza dokumenty do umowy o dofinansowanie w 7 dni kalendarzowych; instytucja weryfikuje je do 60 dni i podpisuje umowę w 30 dni od zakończenia weryfikacji. Umowa jest zawierana elektronicznie.

Jeżeli jedynym warunkiem w warunkowej umowie kredytu jest złożenie wniosku o dofinansowanie, inwestycję można finansować kredytem już po dniu złożenia wniosku — na własne ryzyko, ponieważ złożenie wniosku nie oznacza przyznania dofinansowania.

Katalog kosztów kwalifikowalnych opiera się wyłącznie na regionalnej pomocy inwestycyjnej i obejmuje cztery kategorie:

• nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności nieruchomości (z wyłączeniem lokali mieszkalnych) — łącznie nie więcej niż 10 procent wszystkich kosztów kwalifikowalnych;
• nabycie środków trwałych innych niż nieruchomości, w szczególności maszyn i urządzeń wraz z instalacją i uruchomieniem — nowych lub używanych, zainstalowanych w Polsce i ujętych w ewidencji środków trwałych;
• roboty i materiały budowlane — budowa, rozbudowa lub dostosowanie budynków do procesów produkcji przewidzianych w projekcie;
• wartości niematerialne i prawne (patenty, licencje, know-how, oprogramowanie) — nabyte na warunkach rynkowych od podmiotów niepowiązanych, podlegające amortyzacji i związane z projektem co najmniej 3 lata od zakończenia realizacji.

Progi i limity: całkowita kwota pozytywnie ocenionych wydatków kwalifikowalnych nie może być niższa niż 2 mln zł; maksymalna wartość wydatków kwalifikowalnych to równowartość 50 mln euro; instalacje odnawialnych źródeł energii wraz z infrastrukturą towarzyszącą — do 50 procent kosztów kwalifikowalnych, wyłącznie na potrzeby własne (na sprzedaż może trafić maksymalnie 20 procent wytworzonej energii). Podatek VAT, akcyza, cła, opłaty administracyjne (na przykład za pozwolenie na budowę) oraz wszystko, co nie mieści się w czterech kategoriach — w tym usługi doradcze i koszty osobowe — nie są kosztami kwalifikowalnymi.

Wkład własny wynosi co najmniej 25 procent kosztów kwalifikowalnych, wyłącznie w formie pieniężnej i wolny od środków publicznych. Koszty można ponosić najwcześniej po dniu złożenia wniosku; rozpoczęcie któregokolwiek zadania wcześniej narusza efekt zachęty i skutkuje negatywną oceną całego projektu. Końcowa data kwalifikowalności wydatków to 31 grudnia 2030. Projekt musi dotyczyć inwestycji początkowej: utworzenia nowego zakładu, zwiększenia zdolności produkcyjnej, dywersyfikacji produkcji o produkty dotąd niewytwarzane albo zasadniczej zmiany procesu produkcji.

Intensywność wsparcia zależy od lokalizacji inwestycji i wielkości firmy, zgodnie z mapą pomocy regionalnej. Dla mikro i małych firm wynosi od 25 do 70 procent, dla średnich od 25 do 60 procent. Najwyższe poziomy (70 i 60 procent) obowiązują w województwach lubelskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim i warmińsko-mazurskim oraz we wskazanych podregionach województw łódzkiego, małopolskiego i mazowieckiego. W województwach kujawsko-pomorskim, lubuskim, opolskim i zachodniopomorskim to 60 i 50 procent, na Pomorzu 50 i 40, w Poznaniu i Wrocławiu 35 i 25, a w Warszawie i wymienionych gminach podwarszawskich — 0. Lokalizację projektu wyznacza miejsce realizacji tej części inwestycji, która ma najwyższą wartość wydatków.

Większość kryteriów ma charakter rozstrzygający — ocena „nie” w którymkolwiek z nich eliminuje projekt, niezależnie od punktów. Punktowane są trzy kryteria, łącznie do 11,5 punktu, bez minimalnego progu:

• potencjał i nowość produktu — do 9 punktów: nowość i innowacyjność (6 punktów, jeżeli co najmniej jeden produkt ma charakter innowacji radykalnej lub przełomowej w rozumieniu podręcznika Oslo; 3 punkty, jeżeli stanowi znaczącą nowość lub znaczące ulepszenie względem produktów dostępnych na rynku; 0 w pozostałych przypadkach), potencjał eksportowy (1 punkt za realne, udokumentowane szanse na rynku międzynarodowym wraz z przewidzianymi zezwoleniami eksportowymi), zautomatyzowana lub zrobotyzowana produkcja (2 punkty);
• członkostwo w klastrze o statusie krajowego klastra kluczowego od co najmniej 6 miesięcy — 0,5 punktu;
• udział w programie akceleracyjnym pod patronatem resortu obrony (obecnie lub w przeszłości) — 2 punkty.

Kryteria wymagają, aby opis produktów opierał się na weryfikowalnych danych liczbowych, z podaniem źródeł informacji zewnętrznych i z porównaniem cech, parametrów i funkcjonalności z rozwiązaniami obecnymi na rynku. Informacje nierzetelne lub odbiegające od rzeczywistego stanu rynku mogą skutkować oceną negatywną. Gdy pula nie wystarcza dla wszystkich projektów, o kolejności decyduje liczba punktów, a przy równej liczbie punktów — stopa bezrobocia w powiecie głównej lokalizacji projektu: pierwszeństwo ma projekt z powiatu o wyższej stopie bezrobocia.

• Budżet. Jeżeli eksperci uznają za niekwalifikowalne 20 procent lub więcej wydatków wskazanych jako kwalifikowalne, kryterium budżetu jest niespełnione i projekt odpada. Wydatek, którego kwalifikowalności nie da się potwierdzić albo którego część kwalifikowaną trudno wydzielić, jest w całości uznawany za niekwalifikowalny. Każdy wydatek musi być uzasadniony związkiem z wytwarzaniem konkretnego produktu — dotyczy to także pomieszczeń socjalnych, biurowych, magazynowych, parkingów czy oświetlenia.
• Termin naboru może zostać skrócony, jeżeli złożone wnioski przekroczą 200 procent puli — nabór trwa wtedy co najmniej 10 dni, a informacja o skróceniu pojawia się na 7 dni przed nowym terminem. Odkładanie złożenia wniosku na styczeń jest ryzykowne.
• Jedno uzupełnienie na etap. Wezwanie dotyczy tylko wskazanego zakresu; inne zmiany są niedopuszczalne, a kwoty dofinansowania nie można zwiększyć.
• Tajemnica bankowa. Składając wniosek, firma upoważnia bank kredytujący i instytucję do wzajemnego udostępniania informacji o sobie, łącznie z informacjami objętymi tajemnicą bankową i tajemnicą przedsiębiorstwa.
• Dokumenty administracyjne. Jeżeli do dnia umowy firma nie ma pozwolenia na budowę, umowa zostanie zawarta z terminami na jego dostarczenie, ale wypłata dofinansowania jest wstrzymana do czasu złożenia dokumentów, a projekt realizowany na własne ryzyko.

Na dzień publikacji dokumentacja nie zawiera wzoru umowy o dofinansowanie — nie wiadomo zatem, jaka jest maksymalna kwota premii i w jakim trybie następuje jej wypłata. Przewodnik kwalifikowalności nie rozstrzyga też, czy kredyt komercyjny spoza listy banków może stanowić wkład własny (mówi wyłącznie o środkach wolnych od wsparcia publicznego), ani jaki jest maksymalny okres realizacji projektu i okres trwałości poza wymogiem 3 lat dla wartości niematerialnych. Regulamin i kryteria nie zawierają ogólnego wymogu posiadania koncesji; pozwolenia, decyzje i koncesje pojawiają się tylko w kryterium przygotowania do realizacji, w zakresie, w jakim wymaga ich konkretny projekt. Te kwestie zgłosiliśmy do wyjaśnienia i zaktualizujemy artykuł po ich rozstrzygnięciu.

Nabór trwa do 28 stycznia 2027, ale ścieżka bankowa poprzedza wniosek, a termin może zostać skrócony. Konkretne kroki w tej kolejności:

• Zweryfikuj, czy produkty, których dotyczy inwestycja, mieszczą się w którejś z dziewięciu kategorii listy — i czy każdy z nich jest gotowy do wytwarzania bez dalszych prac rozwojowych. Produkty, które tego warunku nie spełniają, wyłącz z wniosku.
• Sprawdź intensywność wsparcia dla lokalizacji inwestycji i status firmy z uwzględnieniem powiązań kapitałowych.
• Rozpocznij rozmowę z bankiem z listy banków współpracujących o promesie kredytu — to najdłuższy element ścieżki i jedyny, którego tempa nie kontrolujesz.
• Zbierz dokumentację praw do produktu oraz dane liczbowe i źródła rynkowe do opisu nowości, eksportu i automatyzacji — od nich zależy 9 z 11,5 punktu.
• Jeżeli chcesz, żebyśmy ocenili kwalifikowalność Twoich produktów i przygotowali wniosek, wypełnij formularz kontaktowy poniżej. W sprawach pilnych — zadzwoń; po rozmowie potwierdzimy, czy projekt ma szansę w tym naborze, zanim uruchomisz procedurę w banku.