Dotacje nie tylko dla gigantów. Przewodnik po 3 filarach wsparcia dla MŚP i dużych firm.

Wielu przedsiębiorców wciąż zadaje sobie pytanie: czy dotacje unijne i krajowe są zarezerwowane wyłącznie dla największych graczy na rynku? Odpowiedź jest jednoznaczna – absolutnie nie. O środki mogą ubiegać się nie tylko duże korporacje, ale przede wszystkim firmy z sektora MŚP (mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa). Kluczem do sukcesu nie jest jednak wielkość firmy, a precyzyjne zdefiniowanie potrzeb biznesowych.

W dzisiejszym artykule wyjaśniamy, kto może skorzystać z dofinansowania i omawiamy trzy kluczowe obszary, na które obecnie można pozyskać środki: badania i rozwój, inwestycje oraz cele środowiskowe.

System dotacyjny jest otwarty dla wszystkich typów przedsiębiorstw. Status firmy (mikro, mała, średnia czy duża) determinuje jednak często poziom dofinansowania. Warto przypomnieć, że o przypisaniu do danej kategorii decydują głównie parametry takie jak poziom zatrudnienia oraz roczny obrót lub całkowity bilans roczny.

Co istotne, aby „awansować” do kategorii małego przedsiębiorstwa z poziomu mikro, wystarczy przekroczenie jednego z progów, np. zatrudnienia (powyżej 10 osób), nawet jeśli obroty pozostają na niższym poziomie. Niezależnie od statusu, każdy przedsiębiorca może znaleźć program dopasowany do swoich planów rozwojowych.

Choć istnieją specjalistyczne konkursy na cyfryzację czy internacjonalizację, to obecnie główne strumienie finansowania płyną w trzech kierunkach:

1. Obszar Badawczo-Rozwojowy (B+R)
2. Obszar Inwestycyjny
3. Obszar Środowiskowy

Przyjrzyjmy się każdemu z nich bliżej.

To obszar dla firm, które chcą opracować nowy produkt, usługę lub proces technologiczny (z naciskiem na proces produkcyjny, a nie np. marketingowy). Sztandarowym konkursem w tym zakresie jest Ścieżka SMART.

Co można sfinansować?

• katalog kosztów kwalifikowalnych jest szeroki i obejmuje m.in.:
• wynagrodzenia pracowników (umowy o pracę i zlecenia),
• podwykonawstwo (zlecenie części prac badawczych podmiotom trzecim),
• amortyzację aparatury, sprzętu i budynków,
• wynajem i dzierżawę gruntów, nieruchomości czy sprzętu laboratoryjnego,
• materiały i surowce niezbędne do badań.

Ważna zasada:

Ten obszar dotyczy firm planujących rozbudowę infrastruktury, np. budowę nowej hali produkcyjnej czy zakup linii technologicznych. W przeciwieństwie do B+R, tutaj kluczową rolę odgrywa lokalizacja inwestycji.

Wsparcie opiera się najczęściej na tzw. Regionalnej Pomocy Inwestycyjnej (RPI). Oznacza to, że poziom dofinansowania zależy od województwa, w którym realizowany jest projekt (a niekoniecznie tam, gdzie firma ma siedzibę).

• Dla kogo?
  Z dotacji inwestycyjnych mogą korzystać firmy każdej wielkości, jednak mapa pomocy regionalnej premiuje obszary słabiej rozwinięte (np. Polska Wschodnia).
• Wyjątki:
  W programach takich jak STEP, finansujących wdrożenia technologii krytycznych, można liczyć na bonus w postaci zwiększenia poziomu pomocy o 5-10% ponad standardowe stawki RPI.

To dynamicznie rozwijający się obszar, obejmujący inwestycje w efektywność energetyczną, Odnawialne Źródła Energii (OZE) oraz Gospodarkę Obiegu Zamkniętego (GOZ).

Przykłady inwestycji:

• Termomodernizacja budynków.
• Instalacje OZE: fotowoltaika, turbiny wiatrowe, biogazownie, magazyny energii.
• Wysokosprawna kogeneracja.
• Technologie pozwalające na zawracanie odpadów do produkcji (zamknięcie obiegu).

Formy wsparcia:

W tym obszarze instrumenty finansowe są bardzo zróżnicowane. Mogą to być:

• Bezpośrednie dotacje (np. na kogenerację).
• Kredyt ekologiczny (łączący różne rodzaje pomocy publicznej).
• Pożyczki preferencyjne (np. z programów FENX), które mogą być częściowo umarzalne w zależności od osiągniętych efektów ekologicznych (np. stopnia oszczędności energii).

Dotacje są dostępne dla każdego – od mikroprzedsiębiorcy po duże koncerny. Kluczem jest jednak właściwe dopasowanie programu do specyfiki planowanych działań. Projekty badawcze są niezależne od lokalizacji, inwestycyjne mocno powiązane z mapą pomocy regionalnej, a środowiskowe oferują szeroki wachlarz instrumentów zwrotnych i bezzwrotnych.

Harmonogramy konkursów i wytyczne ulegają ciągłym zmianom, dlatego przed podjęciem decyzji o inwestycji warto skonsultować swoje plany z ekspertami, aby dobrać optymalną ścieżkę finansowania.